Verslag van een gaaf dagje Noorzeeduiken

We zijn gisteren om 8:00 uur van huis gegaan. We moesten om 10:00 uur in Harlingen zijn. We gingen met m.s. Wilhelmina van Piet Greben. Piet is lid van Miramar Friesland. We waren met een aantal mensen van Archimedes aan boord. Een deel daarvan gaat al jaren mee en waren zeer ervaren. Het was ongeveer 4 uur varen naar het eerste wrak de Vittorio Z. De Waddenzee was lekker rustig, maar eenmaal tussen Terschelling en Vlieland door begon het wat meer te golven. De golfslag was ongeveer 70 cm. Als het meer dan een meter is vaart de boot niet uit, we hadden dus geluk.

Toen we bij de Vittorio Z kwamen bleek er een boot met sportvissers boven te liggen, zodat we uit moesten wijken naar een andere wrak.

We zijn verder gevaren naar de Wolfram. Dit is een groot stoomschip die in de 2e wereldoorlog gezonken is. Daar aangekomen bleek het nog te hard te stromen. Rond 16:00 uur was de kentering, maar het is bijna springtij. Ze varen een aantal keren over het wrak heen en weer om te peilen waar hij ligt. Op een seintje van de schipper worden er een aantal boeien met ankertouw en dreg over boord gekieperd. We hebben daarna nog een uurtje gedobberd omdat het nog steeds te hard stroomde. Als het wat minder begint te stromen mogen er 2 ervaren duikers overboord. Ondertussen heeft iedereen zijn set opgebouwd en zit je in het pak af te wachten. Het schip vaart dan richting de boeien en op een seintje van de schipper springen ze overboord en dalen zo snel mogelijk af bij de boeien.

Het is de bedoeling dat deze duikers het ankertouw aan het wrak vast maken om vervolgens het eind met dreg via een hefballon op te laten stijgen. Deze hefballon met touw wordt door een zodiak opgepikt en naar het schip gevaren. Op het schip wordt er nog een zwemlijn aangekoppeld en daarna kan het schip aan het wrak vastgelegd worden.

De eerste poging mislukte echter zodat de duikers weer bovenkwamen. Door de stroming was de dreg van het schip weggedreven, zodat ze het wrak niet konden vinden. De zodiak mannen moeten dan handmatig de boeien met lijnen en dreg weer omhooghalen en aan boord brengen.

Voordat er een tweede poging ondernomen kan worden ben je zo een uur verder. Dus opnieuw heen een weer varen om het wrak te peilen. Markeringsboeien overboord. Duiker bij laten komen en nieuwe buddy instrueren. Klaar staan, op het juiste moment overboord springen en afdalen. Het duurde bijna een kwartier en nog geen hefballon. Het wordt dan wel heel spannend of er nog gedoken kan worden. Het begint al weer te stromen. Als de hefballon boven komt wordt er gejuicht, we kunnen duiken!

De lijnen worden vastgemaakt en iedereen trekt zijn spullen aan. Dit is nog helemaal niet zo gemakkelijk. Het loopt al tegen 17:30, het wordt kouder, het gaat harder waaien, de stroming neemt weer toe, de golven worden hoger, de boot ligt aan het wrak vast. Zo af en toe maakt de boot hele rare zwiepers! Derko helpt me mijn vest aandoen. Ik zit op mijn duikkrat en concentreer me op mijn spullen. Daardoor vergeet ik een poosje de horizon in de gaten te houden en ik voel me ineens even helemaal niet zo lekker. Ik probeer rustig adem te halen en me op de horizon te concerteren, maar het is al te laat. Doordat ik mijn spullen al aan heb kan ik helaas geen elegant plekje opzoeken en maak ik er een behoorlijke bende van. Na 3x te hebben overgegeven is het nare gevoel weg.

Ik ben net met volle bepakking in de benen gekomen, als de boot wel heel erg begint te rollen. Derko staat met buddy Wibo rechtop midden op het schip. Er hangt een lijn over de hele lengte van de boot waaraan je je vast kunt houden. Ik bedenk me niet en laat me op mijn knieën zakken en hou me vast aan de railing. Ik zie hoe Derko en Wibo met volle bepakking eerst met de benen vooruit slingeren en daarna achteruit. Ze moeten loslaten en vallen nog net niet aan de andere kant overboord. Het is gelukkig goed afgelopen en het was wel een grappig gezicht.

Wat minder grappig liep het met duikleider Henk af. Hij had een klembord in zijn ene hand en hield met zijn andere hand de lijn vast. Ook hij werd heen en weer gezwierd, maar dan aan een arm. Hij lag op de grond en ik kon zien dat hij pijn had: arm uit de kom.

Duiken, nu! Zegt de schipper. Ik maak me klaar en stap na mijn buddy overboord. Door al het gedoe ben ik vergeten dat ik dit altijd het engste gedeelte vind. Voor ik het weet ben ik aan het afdalen langs de zwemlijn. Via de zwemlijn kom je bij de ankerlijn. Tijdens het afdalen voel je al dat er best veel stroming staat. Je wordt als het ware door de stroming langs het touw weer naar boven geduwd. Je moet hand over hand naar beneden en niet vergeten te ontluchten. Op een gegeven moment merk ik dat ik iets te laat ben met klaren. Mijn linker oor wil niet! Ik stijg dus rustig een stukje op totdat ik wel kan klaren en daal snel verder af om bij mijn buddy in de buurt te blijven.

Het wrak ligt op 26 meter diepte. Het zicht is heel goed, ongeveer 15 meter, het is dus ook helemaal niet donker op deze diepte. We zoeken even naar een plek om de uitzwemlijn vast te zetten. De katrol die ik gebruik om in Egypte de decoboei op te laten, kan ook worden gebruikt om jezelf weer terug te begeleiden naar het ankertouw. We vinden zo gauw geen geschikte plek, dus we nemen hetzelfde punt als het ankertouw. Dit heeft als nadeel dat als deze balk het begeeft en het schip los slaat, wij ook los zijn.

We duiken tegen de stroming in. Het lukt met moeite om vooruit te komen, maar het lukt wel. We blijven in de luwte van het wrak. Het wrak is helemaal begroeid met grote anjelieren in alle kleuren en maten. Ook zie ik hier en daar wat tubularia. Grote noordzeekrabben en ander krabbenspul. Er zitten overal gaten in het schip waar je in kunt loeren. We ontdekken een grote school polak in een gat. Deze school komt later naar buiten. Ik zag een groot tandwiel half uit het zand steken. Dit tandwiel was een aantal meters in doorsnee. Later hoorde ik dat het een stoomschip was, vandaar de tandwielen.

We hebben maar een meter of 10 langs het schip kunnen zwemmen. We zijn langzaam terug gegaan, door je overal vast te pakken heb je de tijd om de uitzwemlijn achter allerlei uitsteeksels weg te halen en weer op te rollen. Terug bij de ankerlijn is het zaak om de lijn goed beet te blijven houden. We maken een rustige opstijging met een nette veiligheidsstop. Het terug aan boord klimmen vind ik wel even spannend. Ik lig aan de verkeerde kant van de uitzemlijn en laat tijdens het uittrekken van mijn vinnen heel eventjes het trappetje los. Het kost even een flinke inspanning om deze 20cm te overbruggen. Er staat trouwens al iemand met een touw in de aanslag mocht het niet lukken. Als ik mijn vinnen uit heb en op te trap sta wil ik mijn automaat uit doen om beter adem te kunnen halen. Ik krijg meteen op mijn kop en ik wist het ook eigenlijk al dus ik doe hem meteen weer in mijn mond. Door het rustig aan te doen lukte het prima.

Ik laat mijn set rustig opgebouwd vastgebonden staan en ga rustig in mijn pak zitten bijkomen.

Na een poosje krijg ik het koud en ga ik me omkleden, dat valt ook nog niet mee op een wiebelend schip. Ik was vergeten een handdoek mee te nemen, maar gelukkig had Alice een extra handdoek mee. Na een tijdje moet ik naar het toilet. Ik merk bij het naar beneden lopen dat ik moeite heb om mijn evenwicht te bewaren. In het toilet voel ik me helemaal niet lekker en heb ik erg veel moeite om in de benen te blijven. De laatste restjes van mijn lunch komen er ook nog uit en ik maak dat ik snel weer aan dek kom. Rustig buiten midden op het schip zitten en naar de horizon blijven kijken, dan is er niets aan de hand. Ik blijf daar zitten totdat we op de Waddenzee zijn en ik ben daar niet alleen.

Ondertussen krijgt Henk steeds meer pijn in zijn arm en wordt er hulp ingeroepen. De KNRM komt met de Arie Visser en brengt een aantal medewerkers en ambulancepersoneel aan boord. Ze kijken eerst of ze Henk ter plekke kunnen helpen, daarna wordt besloten om hem op een kuipbrancard te leggen en over te brengen naar de reddingsboot. Dit ziet er zeer indrukwekkend uit. Als je nagaat dat de golfslag ondertussen meer dan een meter is en beide boten behoorlijk schommelen. Het schip vaart met een rotgang weg om Henk naar Terschelling te brengen. Hier zit een gespecialiseerde huisartsenpost waar ze meer kunnen doen.

Met de schipper wordt afgesproken dat we ter hoogte van Terschelling gaan liggen wachten, omdat Henk misschien weer aan boord gebracht kan worden. Als we terug zijn op de Waddenzee liggen we daar een aantal uren te wachten op bericht. Albert maakt ondertussen erwtensoep warm, die door iedereen wordt gegeten. Ook de zeezieken zijn in kalmer water weer hersteld en komen een voor een weer naar binnen toe.

Uiteindelijk blijkt dat ze Henk op Terschelling ook niet kunnen helpen. Hij wordt met de Koegelwiek naar vasteland gebracht. We zien de snelboot bijna helemaal leeg voorbijkomen. Ondertussen kunnen we weer verder varen. Rond 00:30 waren we terug in de haven van Harlingen.

We horen een dag later dat de arm van Henk pas in het ziekenhuis weer op zijn plek is gezet. De arm was achterwaarts uit de kom geschoten, terwijl dat normaal bijna altijd naar voren gebeurd. Door de sterke schouderspieren was het heel lastig om de arm weer in de kom te krijgen. Henk heeft erg veel pijn gehad en ook de dagen erna was het nog erg pijnlijk en was hij bond en blauw van de pogingen om de arm terug in de kom te krijgen. Heel veel sterkte met het herstel Henk, we leven met je mee!

Ondanks dat vervelende ongeluk heb ik een fantastische dag gehad. Het is wel een heel gedoe voor een half uurtje duiken (8 uur 's ochtends weg, 2 uur 's nachts weer thuis), maar het gaat niet alleen om het duiken. Het varen, de lijnen uitzetten, de spanning of er wel gedoken gaat worden, het hoort er allemaal bij. Ondanks dat ik helemaal geen held of sensatiezoeker ben heb ik er van genoten en heb ik nauwelijks stress gehad. Het is belangrijk om een aantal mensen met Noordzee ervaring om je heen te hebben en je moet zelf ook wel een geroutineerd duiker zijn, maar het is het goed te doen en hartstikke leuk. Ik wil binnenkort nog een keertje! foto's

Groetjes,

Anneke

Foto Eddy Schutten